समानार्थी शब्द

                     समानार्थी शब्द

खाली इयत्ता ७ वी शिष्यवृत्ती (Scholarship) परीक्षेसाठी उपयुक्त ५०० समानार्थी शब्द

भाग १ (१ ते १००)

सूर्य – रवि, भास्कर, दिनकर, आदित्य

चंद्र – शशी, इंदू, निशाकर, सुधाकर

पृथ्वी – धरा, वसुंधरा, भूमी, धरित्री

आकाश – नभ, गगन, अंबर, व्योम

समुद्र – सागर, सिंधू, जलधी, रत्नाकर

पाणी – जल, नीर, तोय, सलिल

अग्नी – अनल, पावक, वह्नी, हुताशन

वारा – वायू, पवन, समीर, अनिल

पर्वत – गिरी, नग, शैल, अचल

नदी – सरिता, तटिनी, तरंगिणी, नद

राजा – नृप, भूप, नरेश, महीप

राणी – महाराणी, राज्ञी, सम्राज्ञी

मुलगा – पुत्र, सुत, तनय, आत्मज

मुलगी – कन्या, तनया, आत्मजा, दुहिता

आई – माता, जननी, अंबा, माऊली

वडील – पिता, जनक, तात, बाब

गुरु – शिक्षक, आचार्य, उपाध्याय, मार्गदर्शक

मित्र – सखा, सोबती, मित्रवर, सहचर

शत्रू – वैरी, अरि, रिपू, विरोधक

घर – गृह, सदन, निवास, आलय

जंगल – वन, अरण्य, कानन, विपिन

फूल – पुष्प, सुमन, कुसुम, प्रसून

झाड – वृक्ष, तरू, पादप, द्रुम

कमळ – पंकज, सरोज, नीरज, अंबुज

गाय – धेनू, गो, सुरभी, गौमाता

सिंह – केसरी, मृगराज, वनराज

हत्ती – गज, हस्ती, कुंजर, द्विप

घोडा – अश्व, तुरंग, हय, वाजी

साप – नाग, भुजंग, उरग, फणी

पक्षी – खग, विहंग, द्विज, विहग

डोळा – नेत्र, नयन, लोचन, अक्षी

तोंड – मुख, वदन, आनन, मुखकमल

हात – कर, हस्त, पाणी

पाय – चरण, पद, पाद

हृदय – उर, अंतःकरण, चित्त

आनंद – हर्ष, मोद, प्रमोद, उल्लास

दुःख – शोक, खेद, विषाद, क्लेश

रात्र – निशा, रजनी, यामिनी, विभावरी

दिवस – दिन, दिवा, अह्न

प्रकाश – तेज, ज्योती, उजेड, दीप्ती

अंधार – तम, तिमिर, अंधःकार

ज्ञान – विद्या, बोध, प्रज्ञा, माहिती

बुद्धी – मती, प्रज्ञा, विवेक, मेधा

प्रेम – स्नेह, माया, अनुराग, आपुलकी

राग – क्रोध, कोप, संताप, रोष

भीती – भय, धास्ती, त्रास, दहशत

धैर्य – साहस, शौर्य, हिंमत, पराक्रम

संपत्ती – धन, दौलत, वैभव, संपदा

गरीब – दरिद्री, निर्धन, दीन

श्रीमंत – धनवान, संपन्न, वैभवशाली

सुंदर – रम्य, मनोहर, सुरेख, आकर्षक

कुरूप – विद्रूप, ओबडधोबड, बेढब

मोठा – विशाल, प्रचंड, भव्य

लहान – छोटा, क्षुद्र, अल्प

वेग – गती, चाल, झपाटा

आवाज – ध्वनी, नाद, स्वर

भाषा – वाणी, बोली, भाषण

पुस्तक – ग्रंथ, पोथी, पुस्तकिका

शाळा – विद्यालय, विद्यामंदिर, शिक्षणसंस्था

विद्यार्थी – शिष्य, अभ्यासक, शिक्षार्थी

परीक्षा – कसोटी, चाचणी, परीक्षण

प्रश्न – विचारणा, पृच्छा, सवाल

उत्तर – प्रतिसाद, प्रत्युत्तर, समाधान

काम – कार्य, उद्योग, कर्म

वेळ – काळ, समय, अवधी

रस्ता – मार्ग, पंथ, वाट

शहर – नगर, महानगर, पुर

गाव – खेडे, ग्राम, पाडा

देश – राष्ट्र, मातृभूमी, स्वदेश

जग – विश्व, सृष्टी, भुवन

देव – ईश्वर, परमेश्वर, प्रभू

मंदिर – देवालय, मंदीर, आलय

पूजा – अर्चना, उपासना, आराधना

भक्त – उपासक, भाविक, सेवक

सत्य – खरं, वास्तव, यथार्थ

असत्य – खोटे, मिथ्या, अनृत

आनंदी – हर्षित, प्रसन्न, खुश

दुःखी – खिन्न, उदास, विषण्ण

चांगला – उत्तम, श्रेष्ठ, उत्कृष्ट

वाईट – निकृष्ट, अधम, खराब

नवीन – नवा, अभिनव, अद्ययावत

जुना – प्राचीन, पुरातन, जीर्ण

सुरुवात – आरंभ, प्रारंभ, प्रारंभिका

शेवट – अखेर, समाप्ती, समारोप

मदत – साहाय्य, सहाय्य, सहयोग

आशा – अपेक्षा, उमेद, आकांक्षा

इच्छा – अभिलाषा, आकांक्षा, कामना

यश – सफलता, विजय, सिद्धी

अपयश – पराभव, असफलता, निष्फळता

प्रयत्न – मेहनत, परिश्रम, खटपट

मेहनत – परिश्रम, श्रम, कष्ट

कष्ट – श्रम, मेहनत, त्रास

सुख – आनंद, समाधान, चैन

संप – समाप्ती, अंत

सुरेख – सुंदर, मनोहर, रम्य

तेज – कांती, प्रभा, दीप्ती

पाऊस – वर्षा, वृष्टी, पर्जन्य

ढग – मेघ, जलद, घन

वीज – विद्युल्लता, चपला, सौदामिनी

इंद्रधनुष्य – मेघधनुष्य, सुरधनुष्य

 

इयत्ता ७ वी शिष्यवृत्ती – समानार्थी शब्द

भाग २ (१०१ ते २००)

घर – निवास, सदन, गृह, आलय

दार – द्वार, प्रवेशद्वार, कवाड

खिडकी – गवाक्ष, वातायन

शेत – कृषीभूमी, शेती, क्षेत्र

शेतकरी – कृषक, किसान, भूमिपुत्र

अन्न – भोजन, खाद्य, आहार

भाकरी – पोळी, रोटी

दूध – दुग्ध, क्षीर, पय

तूप – घृत, साजूक तूप

मध – मकरंद, मधु

फळ – फल, मेवा

आंबा – आम्र, रसाळ फळ

नारळ – श्रीफळ, नारिकेल

केळी – कदली, रंभाफळ

द्राक्ष – अंगूर, द्राक्षाफळ

कावळा – वायस, काक

पोपट – शुक, कीर

मोर – मयूर, केकी

कोकीळ – पिक, कोकिळा

गरुड – सुपर्ण, विनतासुत

कुत्रा – श्वान, सारमेय

मांजर – मार्जार, बिडाल

बैल – वृषभ, बलीवर्द

बकरी – अज, शेळी

मेंढी – अविका, मेषी

जंगल – अरण्य, कानन, विपिन

वाळवंट – मरुभूमी, रण

बेट – द्वीप, दीप

किनारा – तीर, तट, काठ

विहीर – कूप, बावडी

तलाव – सरोवर, पुष्करिणी

झरा – निर्झर, झुळूक

पाऊस – वृष्टी, वर्षा, पर्जन्य

हिम – बर्फ, तुषार

दव – तुषार, हिमकण

सूर्यकिरण – रश्मी, किरण

चांदणे – चंद्रप्रकाश, ज्योत्स्ना

दीप – दिवा, दीपक

वात – ज्योत, शिखा

अंधार – तम, तिमिर

विद्वान – पंडित, ज्ञानी, प्राज्ञ

मूर्ख – अज्ञ, निर्बुद्ध, अविवेकी

हुशार – चतुर, बुद्धिमान, कुशाग्र

आळशी – सुस्त, कामचुकार

मेहनती – कष्टाळू, परिश्रमी

सत्य – वास्तव, यथार्थ

खोटे – असत्य, मिथ्या

न्याय – नीती, समता

अन्याय – जुलूम, अत्याचार

नियम – संकेत, विधी

आनंद – हर्ष, प्रमोद, उल्लास

दुःख – शोक, विषाद, खेद

आश्चर्य – विस्मय, अचंबा

भीती – भय, धास्ती

राग – क्रोध, संताप

क्षमा – माफी, क्षमाशीलता

दया – करुणा, अनुकंपा

प्रेम – स्नेह, अनुराग

मैत्री – सख्य, दोस्ती

शांती – शांतता, स्थैर्य

युद्ध – संग्राम, लढाई

विजय – यश, जय

पराभव – हार, अपयश

बल – शक्ती, सामर्थ्य

दुर्बल – अशक्त, कमकुवत

श्रीमंत – संपन्न, धनाढ्य

गरीब – निर्धन, दरिद्री

स्वच्छ – निर्मळ, शुद्ध

घाण – अस्वच्छता, मळ

सुगंध – सुवास, परिमळ

दुर्गंध – कुबट वास, दुर्वास

जलद – वेगवान, शीघ्र

मंद – सावकाश, संथ

कठीण – अवघड, जिकिरीचे

सोपे – सुलभ, सहज

सुंदर – मनोहर, रमणीय

कुरूप – विद्रूप, बेढब

नवीन – अभिनव, नूतन

जुना – प्राचीन, पुरातन

श्रीगणेश – आरंभ, प्रारंभ

समाप्ती – अखेर, समारोप

आवाज – ध्वनी, नाद

गाणे – गीत, गायन

नृत्य – नाच, नर्तन

चित्र – रेखाचित्र, आकृती

लेख – निबंध, प्रबंध

कथा – गोष्ट, कहाणी

कविता – काव्य, पद्य

नाटक – रंगभूमीवरील प्रयोग, नाट्य

पत्र – चिठ्ठी, लेखी संदेश

संदेश – निरोप, वार्ता

बातमी – वृत्त, समाचार

प्रश्न – पृच्छा, विचारणा

उत्तर – प्रत्युत्तर, प्रतिसाद

ज्ञान – विद्या, बोध

अभ्यास – अध्ययन, स्वाध्याय

परीक्षा – चाचणी, कसोटी

यश – सिद्धी, सफलता

प्रयत्न – परिश्रम, खटपट

ध्येय – उद्दिष्ट, लक्ष्य

इयत्ता ७ वी – समानार्थी शब्द (भाग ३)

१०१. पाणी — जल, नीर, तोय

१०२. नदी — सरिता, तटिनी, नद

१०३. समुद्र — सागर, सिंधू, जलधी

१०४. पर्वत — गिरी, डोंगर, नग

१०५. झाड — वृक्ष, तरू, पादप

१०६. फूल — पुष्प, सुमन, कुसुम

१०७. फळ — फल, मेवा

१०८. पान — पत्र, पर्ण

१०९. वेल — लता, वल्ली

११०. बी — बीज, अंकुरक

१११. शेत — कृषीभूमी, शेती

११२. शेतकरी — कृषक, किसान

११३. गाय — धेनू, गोमाता

११४. घोडा — अश्व, तुरंग

११५. हत्ती — गज, कुंजर

११६. सिंह — केसरी, मृगराज

११७. वाघ — व्याघ्र, हरिणशत्रू

११८. साप — नाग, भुजंग

११९. पक्षी — खग, विहंग

१२०. मोर — मयूर, केकी

१२१. कोकिळा — पिक, कोकिळ

१२२. पोपट — शुक, कीर

१२३. चंद्र — शशी, इंदू, निशाकर

१२४. सूर्य — रवि, भास्कर, दिनकर

१२५. आकाश — नभ, गगन, अंबर

१२६. पृथ्वी — धरती, वसुंधरा, भू

१२७. अग्नी — अनल, पावक, वह्नी

१२८. वारा — समीर, पवन, अनिल

१२९. पाऊस — वर्षा, वृष्टी, पर्जन्य

१३०. ढग — मेघ, जलद, घन

१३१. वीज — विद्युत, सौदामिनी

१३२. इंद्रधनुष्य — सुरधनू, मेघधनुष्य

१३३. रात्र — निशा, रजनी, यामिनी

१३४. दिवस — दिन, दिवा, वार

१३५. सकाळ — प्रभात, प्रातःकाळ

१३६. संध्याकाळ — सायंकाळ, सायं

१३७. मित्र — सखा, सोबती, मित्रवर

१३८. शत्रू — वैरी, अरि, रिपू

१३९. शिक्षक — गुरु, अध्यापक

१४०. विद्यार्थी — शिष्य, विद्यार्थी

१४१. घर — गृह, सदन, निवास

१४२. गाव — ग्राम, खेडे

१४३. शहर — नगर, महानगर

१४४. रस्ता — मार्ग, पथ

१४५. दार — द्वार, प्रवेशद्वार

१४६. खिडकी — गवाक्ष, वातायन

१४७. पुस्तक — ग्रंथ, पोथी

१४८. लेखणी — पेन, कलम

१४९. शाळा — विद्यालय, विद्यामंदिर

१५०. परीक्षा — कसोटी, चाचणी 

१५१. राजा — नृप, भूप, नरपती

१५२. राणी — महाराणी, राज्ञी, साम्राज्ञी

१५३. मुलगा — पुत्र, सुत, तनय

१५४. मुलगी — कन्या, तनया, सुकन्या

१५५. आई — माता, जननी, माऊली

१५६. वडील — पिता, जनक, तात

१५७. भाऊ — बंधू, भ्राता, सहोदर

१५८. बहीण — भगिनी, सहोदरी

१५९. कुटुंब — परिवार, परिवारक, कुल

१६०. घर — गृह, सदन, निवासस्थान

१६१. आनंद — हर्ष, मोद, उल्हास

१६२. दुःख — शोक, खेद, विषाद

१६३. राग — क्रोध, संताप, कोप

१६४. प्रेम — स्नेह, माया, प्रीती

१६५. दया — करुणा, कृपा, अनुकंपा

१६६. क्षमा — माफी, क्षमाशीलता

१६७. सत्य — खरेपणा, वास्तव, यथार्थ

१६८. असत्य — खोटेपणा, मिथ्या

१६९. धैर्य — साहस, शौर्य, धीटपणा

१७०. भीती — भय, घबराट, दहशत

१७१. बुद्धी — मती, प्रज्ञा, विवेक

१७२. ज्ञान — विद्या, बोध, माहिती

१७३. मेहनत — परिश्रम, कष्ट, श्रम

१७४. यश — सफलता, विजय, सिद्धी

१७५. अपयश — असफलता, पराभव, निष्फळता

१७६. आशा — अपेक्षा, उमेद, अभिलाषा

१७७. इच्छा — आकांक्षा, अभिलाषा, मनोकामना

१७८. ध्येय — लक्ष्य, उद्दिष्ट, हेतू

१७९. प्रारंभ — आरंभ, सुरुवात, श्रीगणेशा

१८०. शेवट — अंत, समाप्ती, अखेर

१८१. प्रश्न — विचारणा, शंका, चौकशी

१८२. उत्तर — प्रतिसाद, निराकरण, प्रत्युत्तर

१८३. मदत — साहाय्य, सहाय, सहयोग

१८४. शत्रू — वैरी, अरि, रिपू

१८५. मित्र — सखा, सोबती, मित्रवर

१८६. विजय — जय, यश, सरशी

१८७. पराभव — हार, अपयश, नामुष्की

१८८. संपत्ती — धन, दौलत, ऐश्वर्य

१८९. गरिबी — दारिद्र्य, निर्धनता

१९०. श्रीमंती — ऐश्वर्य, संपन्नता

१९१. सुंदर — रमणीय, मनोहर, आकर्षक

१९२. कुरूप — विद्रूप, बेढब, अप्रिय

१९३. मोठा — विशाल, प्रचंड, विराट

१९४. लहान — छोटा, क्षुद्र, बारीक

१९५. वेगवान — जलद, शीघ्र, द्रुत

१९६. संथ — मंद, हळू, सावकाश

१९७. स्वच्छ — निर्मळ, शुद्ध, नितळ

१९८. घाण — अस्वच्छता, मळ, कचरा

१९९. प्रकाश — उजेड, तेज, ज्योती

२००. अंधार — तम, तिमिर, काळोख

२०१. मन — चित्त, अंतःकरण, हृदय

२०२. हृदय — उर, अंतःकरण, काळीज

२०३. आवाज — ध्वनी, नाद, स्वर

२०४. गाणे — गीत, गायन, गेय

२०५. नृत्य — नाच, नर्तन, नृत्यकला

२०६. चित्र — रेखाचित्र, प्रतिमा, आकृती

२०७. मूर्ती — प्रतिमा, पुतळा, विग्रह

२०८. मंदिर — देवालय, देऊळ, मंदीर

२०९. देव — ईश्वर, परमेश्वर, प्रभू

२१०. देवी — जगदंबा, अंबा, भगवती

२११. पूजा — अर्चना, उपासना, आराधना

२१२. भक्त — उपासक, भाविक, सेवक

२१३. प्रार्थना — विनंती, याचना, स्तुती

२१४. धर्म — सदाचार, नीती, मत

२१५. सत्य — यथार्थ, वास्तव, खरेपणा

२१६. न्याय — नीती, समता, योग्यपणा

२१७. अन्याय — जुलूम, अनीती, अत्याचार

२१८. नियम — संकेत, शिस्त, नियमन

२१९. शिस्त — अनुशासन, नियमबद्धता

२२०. स्वातंत्र्य — स्वतंत्रता, मुक्ती, आजादी

२२१. देश — राष्ट्र, मातृभूमी, स्वदेश

२२२. भारत — हिंदुस्थान, भारतवर्ष

२२३. ध्वज — झेंडा, पताका, निशाण

२२४. सैनिक — जवान, योद्धा, वीर

२२५. युद्ध — संग्राम, लढाई, रण

२२६. शांती — शांतता, सौहार्द, सलोखा

२२७. विजय — जय, यश, सरशी

२२८. पराक्रम — शौर्य, वीरता, साहस

२२९. कीर्ती — यश, लौकिक, प्रसिद्धी

२३०. प्रसिद्धी — ख्याती, लौकिक, कीर्ती

२३१. विद्वान — पंडित, ज्ञानी, अभ्यासू

२३२. कवी — कविराज, काव्यकार

२३३. कथा — गोष्ट, आख्यायिका, कहाणी

२३४. भाषा — वाणी, बोली, भाषण

२३५. शब्द — पद, वचन, अक्षरसमूह

२३६. वाक्य — विधान, उक्ती, वचन

२३७. अर्थ — आशय, मतलब, तात्पर्य

२३८. उदाहरण — नमुना, दृष्टांत, मिसाल

२३९. उत्तर — प्रतिसाद, प्रत्युत्तर, निराकरण

२४०. प्रश्न — चौकशी, विचारणा, शंका

२४१. परीक्षा — कसोटी, चाचणी, परीक्षण

२४२. गुण — गुणवत्ता, वैशिष्ट्य, सद्गुण

२४३. दोष — उणीव, त्रुटी, चूक

२४४. युक्ती — क्लृप्ती, उपाय, डावपेच

२४५. प्रयत्न — मेहनत, परिश्रम, खटपट

२४६. यश — सिद्धी, सफलता, विजय

२४७. अपयश — पराभव, निष्फळता, असफलता

२४८. ध्येय — उद्दिष्ट, लक्ष्य, हेतू

२४९. प्रेरणा — स्फूर्ती, प्रोत्साहन, चेतना

२५०. प्रगती — उन्नती, विकास, उन्नयन

२५१. शिक्षक — गुरु, अध्यापक, आचार्य

२५२. विद्यार्थी — शिष्य, विद्यार्थी, अभ्यासक

२५३. अभ्यास — अध्ययन, शिक्षण, वाचन

२५४. ज्ञान — विद्या, बोध, प्रज्ञा

२५५. पुस्तक — ग्रंथ, पोथी, पुस्तकिका

२५६. शाळा — विद्यालय, विद्यामंदिर, पाठशाळा

२५७. वर्ग — कक्षा, इयत्ता, श्रेणी

२५८. परीक्षा — कसोटी, चाचणी, परीक्षण

२५९. उत्तर — प्रत्युत्तर, प्रतिसाद, निराकरण

२६०. प्रश्न — विचारणा, चौकशी, शंका

२६१. लेखणी — कलम, पेन, लेखनी

२६२. कागद — पत्र, कागदपत्र, पान

२६३. अक्षर — वर्ण, लिपीचिन्ह, वर्णचिन्ह

२६४. वाचन — पठण, अध्ययन, अभ्यास

२६५. लेखन — लिखाण, रचना, लिपीकरण

२६६. बोलणे — भाषण, संभाषण, वचन

२६७. ऐकणे — श्रवण, कान देणे, ऐकण

२६८. विचार — मत, कल्पना, चिंतन

२६९. कल्पना — विचार, संकल्पना, मनोकल्पना

२७०. निर्णय — निश्चय, निकाल, ठराव

२७१. सुरुवात — प्रारंभ, आरंभ, श्रीगणेशा

२७२. शेवट — अखेर, समाप्ती, अंत

२७३. यश — विजय, सिद्धी, सफलता

२७४. अपयश — पराभव, असफलता, निष्फळता

२७५. धैर्य — साहस, शौर्य, धीटपणा

२७६. भीती — भय, दहशत, घबराट

२७७. आनंद — हर्ष, मोद, उल्हास

२७८. दुःख — शोक, खेद, विषाद

२७९. राग — क्रोध, संताप, कोप

२८०. प्रेम — स्नेह, प्रीती, माया

२८१. मित्र — सखा, सोबती, मित्रवर

२८२. शत्रू — वैरी, अरि, रिपू

२८३. मदत — साहाय्य, सहाय, सहयोग

२८४. मेहनत — कष्ट, परिश्रम, श्रम

२८५. संपत्ती — धन, दौलत, ऐश्वर्य

२८६. गरिबी — दारिद्र्य, निर्धनता, विपन्नता

२८७. श्रीमंती — संपन्नता, ऐश्वर्य, वैभव

२८८. सुंदर — मनोहर, रमणीय, आकर्षक

२८९. कुरूप — विद्रूप, बेढब, अप्रिय

२९०. मोठा — विशाल, विराट, प्रचंड

२९१. लहान — छोटा, क्षुद्र, बारीक

२९२. स्वच्छ — निर्मळ, नितळ, शुद्ध

२९३. घाण — मळ, अस्वच्छता, कचरा

२९४. प्रकाश — तेज, उजेड, ज्योती

२९५. अंधार — तम, तिमिर, काळोख

२९६. वारा — पवन, समीर, अनिल

२९७. पाऊस — वर्षा, वृष्टी, पर्जन्य

२९८. आकाश — नभ, गगन, अंबर

२९९. पृथ्वी — धरती, वसुंधरा, भू

३००. सूर्य — रवि, भास्कर, दिनकर

३०१. चंद्र — शशी, इंदू, निशाकर

३०२. तारा — नक्षत्र, तारका, ज्योती

३०३. पृथ्वी — भू, धरती, वसुंधरा

३०४. आकाश — नभ, गगन, अंबर

३०५. समुद्र — सागर, सिंधू, जलधी

३०६. नदी — सरिता, तटिनी, नद

३०७. डोंगर — गिरी, पर्वत, नग

३०८. जंगल — अरण्य, वन, कानन

३०९. झाड — वृक्ष, तरू, पादप

३१०. फूल — पुष्प, सुमन, कुसुम

३११. फळ — फल, मेवा, फळ

३१२. पान — पत्र, पर्ण, दल

३१३. बी — बीज, अंकुरक, बीजक

३१४. वेल — लता, वल्ली, बेल

३१५. गाय — धेनू, गोमाता, गौ

३१६. घोडा — अश्व, तुरंग, हय

३१७. हत्ती — गज, कुंजर, हस्ती

३१८. सिंह — केसरी, मृगराज, सिंहराज

३१९. वाघ — व्याघ्र, वनराज, शार्दूल

३२०. साप — नाग, भुजंग, सर्प

३२१. पक्षी — खग, विहंग, द्विज

३२२. मोर — मयूर, केकी, शिखी

३२३. पोपट — शुक, कीर, पोपट

३२४. कोकिळा — पिक, कोकिळ, कलापी

३२५. कुत्रा — श्वान, सारमेय, कुत्रा

३२६. मांजर — मार्जार, बिडाल, मांजर

३२७. मासा — मत्स्य, मीन, जलचर

३२८. सूर्य — रवि, भास्कर, दिनकर

३२९. अग्नी — अनल, पावक, वह्नी

३३०. वारा — समीर, पवन, अनिल

३३१. पाऊस — वर्षा, वृष्टी, पर्जन्य

३३२. ढग — मेघ, घन, जलद

३३३. वीज — विद्युत, सौदामिनी, चपला

३३४. प्रकाश — तेज, उजेड, ज्योती

३३५. अंधार — तम, तिमिर, काळोख

३३६. रात्र — निशा, रजनी, यामिनी

३३७. दिवस — दिन, दिवा, वार

३३८. सकाळ — प्रभात, प्रातःकाळ, उषःकाल

३३९. संध्याकाळ — सायंकाळ, सायं, संध्या

३४०. मित्र — सखा, सोबती, मित्रवर

३४१. शत्रू — वैरी, अरि, रिपू

३४२. आनंद — हर्ष, मोद, उल्हास

३४३. दुःख — शोक, खेद, विषाद

३४४. प्रेम — स्नेह, प्रीती, माया

३४५. राग — क्रोध, संताप, कोप

३४६. धैर्य — साहस, शौर्य, धीटपणा

३४७. ज्ञान — विद्या, बोध, प्रज्ञा

३४८. बुद्धी — मती, विवेक, प्रज्ञा

३४९. यश — सिद्धी, विजय, सफलता

३५०. पराभव — हार, अपयश, निष्फळता

३५१. राजा — नृप, भूप, नरपती

३५२. राणी — राज्ञी, साम्राज्ञी, महाराणी

३५३. राजपुत्र — युवराज, कुमार, राजकुमार

३५४. मुलगा — पुत्र, तनय, सुत

३५५. मुलगी — कन्या, तनया, सुकन्या

३५६. आई — माता, जननी, माऊली

३५७. वडील — पिता, जनक, तात

३५८. भाऊ — बंधू, भ्राता, सहोदर

३५९. बहीण — भगिनी, सहोदरी, बहिण

३६०. कुटुंब — परिवार, कुल, परिवारक

३६१. घर — गृह, सदन, निवास

३६२. गाव — ग्राम, खेडे, वस्ती

३६३. शहर — नगर, महानगर, नगरी

३६४. रस्ता — मार्ग, पथ, सडक

३६५. दार — द्वार, प्रवेशद्वार, कवाड

३६६. खिडकी — गवाक्ष, वातायन, झरोका

३६७. बाजार — पेठ, विपणी, बाजारपेठ

३६८. दुकान — विक्रीकेंद्र, आपण, भांडार

३६९. पैसा — धन, द्रव्य, संपत्ती

३७०. संपत्ती — ऐश्वर्य, दौलत, धन

३७१. गरीब — निर्धन, दरिद्री, विपन्न

३७२. श्रीमंत — धनवान, संपन्न, ऐश्वर्यवान

३७३. अन्न — भोजन, खाद्य, भक्ष्य

३७४. पाणी — जल, नीर, तोय

३७५. दूध — दुग्ध, क्षीर, पय

३७६. भाकरी — रोटी, पोळी, अन्नभाकरी

३७७. वस्त्र — कपडा, परिधान, वसन

३७८. दागिने — अलंकार, भूषण, आभूषण

३७९. सौंदर्य — लावण्य, रूप, शोभा

३८०. सुंदर — मनोहर, रमणीय, आकर्षक

३८१. कुरूप — विद्रूप, बेढब, अप्रिय

३८२. स्वच्छ — निर्मळ, शुद्ध, नितळ

३८३. घाण — मळ, अस्वच्छता, कचरा

३८४. सुगंध — परिमळ, सुवास, गंध

३८५. दुर्गंध — कुबट वास, अपगंध, दुर्वास

३८६. आवाज — ध्वनी, नाद, स्वर

३८७. शांतता — शांती, नीरवता, स्तब्धता

३८८. गोंधळ — गडबड, कोलाहल, आरडाओरडा

३८९. वेग — गती, चाल, शीघ्रता

३९०. मंद — संथ, हळू, सावकाश

३९१. बल — शक्ती, सामर्थ्य, ताकद

३९२. दुर्बल — अशक्त, कमजोर, शक्तिहीन

३९३. बुद्धी — मती, प्रज्ञा, विवेक

३९४. ज्ञान — विद्या, बोध, माहिती

३९५. विद्वान — पंडित, ज्ञानी, अभ्यासू

३९६. विद्यार्थी — शिष्य, अभ्यासक, विद्यार्थी

३९७. शिक्षक — गुरु, अध्यापक, आचार्य

३९८. परीक्षा — कसोटी, चाचणी, परीक्षण

३९९. यश — विजय, सिद्धी, सफलता

४००. अपयश — पराभव, असफलता, निष्फळता

४०१. वन — अरण्य, कानन, रान

४०२. बाग — उद्यान, उपवन, वाटिका

४०३. शेत — कृषीभूमी, शेती, मळा

४०४. शेतकरी — कृषक, किसान, भूमिपुत्र

४०५. काम — कार्य, कर्तव्य, उद्योग

४०६. उद्योग — व्यवसाय, धंदा, उपक्रम

४०७. मेहनत — परिश्रम, कष्ट, श्रम

४०८. विश्रांती — आराम, विराम, उसंत

४०९. झोप — निद्रा, शयन, सुषुप्ती

४१०. जाग — स्थान, ठिकाण, जागा

४११. शरीर — देह, काया, तनू

४१२. डोके — मस्तक, शिर, शीर्ष

४१३. डोळा — नेत्र, नयन, लोचन

४१४. कान — कर्ण, श्रवणेंद्रिय, श्रोत्र

४१५. नाक — नासिका, घ्राणेंद्रिय, नाकपुडी

४१६. तोंड — मुख, वदन, आनन

४१७. जीभ — जिह्वा, रसना, जिव्हा

४१८. हात — कर, हस्त, पाणी

४१९. पाय — चरण, पाद, पाऊल

४२०. रक्त — रुधिर, शोणित, रक्तधारा

४२१. औषध — औषधी, भेषज, इलाज

४२२. वैद्य — डॉक्टर, चिकित्सक, भिषग

४२३. रुग्ण — आजारी, रोगी, पीडित

४२४. आरोग्य — स्वास्थ्य, निरोगीपणा, प्रकृती

४२५. रोग — व्याधी, आजार, विकार

४२६. मृत्यू — निधन, देहांत, मरण

४२७. जन्म — उत्पत्ती, अवतार, प्रादुर्भाव

४२८. बालक — अर्भक, शिशू, लहान मूल

४२९. तरुण — युवक, युवा, नवयुवक

४३०. वृद्ध — म्हातारा, ज्येष्ठ, वयोवृद्ध

४३१. स्त्री — महिला, वनिता, नारी

४३२. पुरुष — नर, मनुष्य, इसम

४३३. लोक — जनता, जनसमुदाय, प्रजा

४३४. समाज — समुदाय, जनसमूह, लोकसमूह

४३५. सभा — संमेलन, बैठकी, मेळावा

४३६. उत्सव — सण, समारंभ, सोहळा

४३७. आनंद — हर्ष, मोद, उल्हास

४३८. दुःख — शोक, विषाद, खेद

४३९. आश्चर्य — अचंबा, विस्मय, नवल

४४०. भीती — भय, दहशत, घबराट

४४१. आशा — उमेद, अपेक्षा, अभिलाषा

४४२. निराशा — हताशा, खिन्नता, उदासी

४४३. इच्छा — आकांक्षा, अभिलाषा, मनोकामना

४४४. ध्येय — लक्ष्य, उद्दिष्ट, हेतू

४४५. प्रयत्न — खटपट, परिश्रम, मेहनत

४४६. प्रगती — उन्नती, विकास, उन्नयन

४४७. कीर्ती — प्रसिद्धी, लौकिक, ख्याती

४४८. विजय — जय, सरशी, यश

४४९. पराभव — हार, अपयश, निष्फळता

४५०. स्वातंत्र्य — स्वतंत्रता, मुक्ती, आजादी

४५१. ईश्वर — परमेश्वर, प्रभू, देव

४५२. भक्त — भाविक, उपासक, सेवक

४५३. पूजा — अर्चना, उपासना, आराधना

४५४. प्रार्थना — याचना, विनंती, स्तुती

४५५. मंदिर — देवालय, देऊळ, मंदीर

४५६. तीर्थ — पवित्र स्थान, पुण्यक्षेत्र, तीर्थक्षेत्र

४५७. संत — साधू, महात्मा, ऋषी

४५८. गुरु — आचार्य, शिक्षक, उपाध्याय

४५९. शिष्य — विद्यार्थी, चेळा, अभ्यासक

४६०. धर्म — नीती, सदाचार, मत

४६१. सत्य — वास्तव, यथार्थ, खरेपणा

४६२. असत्य — मिथ्या, खोटेपणा, असत्यता

४६३. न्याय — समता, नीती, योग्यपणा

४६४. अन्याय — अनीती, जुलूम, अत्याचार

४६५. दया — करुणा, कृपा, अनुकंपा

४६६. क्षमा — माफी, क्षमाशीलता, अपराधमुक्ती

४६७. प्रेम — स्नेह, प्रीती, माया

४६८. मैत्री — सख्य, दोस्ती, मित्रत्व

४६९. शत्रुत्व — वैर, द्वेष, विरोध

४७०. धैर्य — साहस, शौर्य, धीटपणा

४७१. शौर्य — पराक्रम, वीरता, साहस

४७२. पराक्रम — शौर्य, वीरता, धाडस

४७३. बुद्धी — विवेक, मती, प्रज्ञा

४७४. ज्ञान — विद्या, बोध, प्रज्ञा

४७५. विद्वान — पंडित, ज्ञानी, अभ्यासू

४७६. अज्ञान — मूर्खपणा, अविद्या, अज्ञानता

४७७. युक्ती — क्लृप्ती, उपाय, डावपेच

४७८. प्रयत्न — परिश्रम, मेहनत, खटपट

४७९. यश — सिद्धी, विजय, सफलता

४८०. अपयश — पराभव, निष्फळता, असफलता

४८१. ध्येय — उद्दिष्ट, लक्ष्य, हेतू

४८२. प्रेरणा — स्फूर्ती, प्रोत्साहन, चेतना

४८३. प्रगती — उन्नती, विकास, उन्नयन

४८४. अधोगती — ऱ्हास, अवनती, घसरण

४८५. कीर्ती — लौकिक, प्रसिद्धी, ख्याती

४८६. अपकीर्ती — बदनामी, नालस्ती, अपयश

४८७. संपत्ती — धन, ऐश्वर्य, दौलत

४८८. गरिबी — दारिद्र्य, निर्धनता, विपन्नता

४८९. श्रीमंती — संपन्नता, वैभव, ऐश्वर्य

४९०. आनंद — हर्ष, मोद, उल्हास

४९१. दुःख — शोक, विषाद, खेद

४९२. आशा — अपेक्षा, उमेद, अभिलाषा

४९३. निराशा — हताशा, खिन्नता, उदासी

४९४. इच्छा — आकांक्षा, अभिलाषा, मनोकामना

४९५. समाधान — संतोष, तृप्ती, समधान

४९६. शांतता — शांती, नीरवता, स्तब्धता

४९७. गोंधळ — कोलाहल, गडबड, आरडाओरडा

४९८. विजय — जय, सरशी, यश

४९९. पराभव — हार, अपयश, निष्फळता

५००. जीवन — आयुष्य, जीवित, जिवनप्रवास

*******यासह ५०० समानार्थी शब्दांची मालिका पूर्ण झाली.*†******